Фәррах йортына боярдан алып кайткан маллар да әллә ни файда китерә алмады. Туя ашарга салам да булмагач, сыерны Кәшер базарына илтеп саттылар. Аның акчасына туры алашага азык юнәттеләр. Шулай итеп язга кадәр тернәкләнделәр. Шунысы ярап куйды: бу язны Фәррах үз җирен үз аты белән сукалады, тырмалады һәм чәчте. Әле сукыр Мөхәммәтшаның Хәйрулла исемле олы малаена да булышты. Боламыктан кайтып кунып йөрде. Урта хәлле, барына шөкрана итеп йөрүче Хәйрулла карт тиерен дә мул тамызган иде. Атна-ун көн сукада, тырмада йөргән өчен ике капчык арыш, бер бәрән биреп җибәргән. Яңа ашлык җиткәнче шулар белә…
Улларым, сез кайда? (Повесть) Хәниф ХӘЙРУЛЛИН 3. Менә өйгә тагын берәү килеп керде. Бу Салих хәлфә иде. Аны күрүгә, барысы да урыннарыннан тордылар. Хәлфә барысы белән дә кул биреп күреште, пышылдап нидер сөйләде. Аннары алар саубуллаштылар. Өстәлдәге пичәтле ике шешә ачылмаган килеш калды. Менә Фәррах чыгып китүгә дә ике көн булды. Фәррах киткәннән соң Таш тау артыннан өченче тапкыр кояш тәгәрәп чыгып килгәндә, Шәмгыйнур, түзмәде, тал-тирәкләргә күмелеп утырган Минзәлә елгасының теге ягындагы Боламык авылына таба атлады. Сукыр Мөхәммәтшаның өе бикле иде. Нәгыймулла да өйдә булып чыкмады. «Ка…
Габделгазиз, өстәл арасыннан чыгып, абыйсына сыңар кулын сузды, ә Сәлимә, түзмәде, аның киң күкрәгенә башын куеп елап җибәрде: – Каюмым, урыс Каюмым минем, кайтуыңа ничә көннәр, хәл белергә дә кермәдең. Әйдә, гаепләмәссең, бары белән булыр, утыр табынга, сынок, садись. Ул, күзләрен ирләрнеке кебек зур куллары белән сөртә-сөртә, Каюмны өстәлгә табан җитәкләп алып килде. Тик тегесе өстәл арасына керергә ашыкмады. – Тс-с, Маманя! Я сейчас, – диде дә ишеккә юнәлде һәм бераздан кыйммәтле эчемлекләр, ашар-кабар әйберләр күтәреп керде. Сәлимә белән Шәмгыйнур кече якка, казан яны өстәленә күчтеләр. И…
– Иптәшләр! Бояр җирендә җирсезлектән газап чигүчеләр! Ничәмә йөз еллар көткән сәгать сукты. Хезмәт халкы кулларындагы богауларын өзде. Патша династиясе бәреп төшерелде. Аның арка таянычы – боярлар, помещиклар, һәртөрле сволочь – үз кояшлары баюын сизеп кача. Бу як крестьяннарының ничәмә гасырлар канын эчкән боярлар – Куратовлар да табан ялтыратты. Бүген без монда аларның малын бүлешергә җыелдык. Большевиклар партиясе, крестьяннар комитеты исеменнән белдерәм: бер каралтыга да ут төртмәскә, малларны, мөлкәтне исәпкә алып, һәр авылга тигез итеп бүләргә, ә авыл өлкәннәре аны тиешенчә таратырлар……
Өстәл тирәсендәгеләр пыш-пыш сөйләшә башладылар. Шәмгыйнур берни аңламады. Колагына «төнлә… Алькин… Бохарай… шайка…» дигән сүзләр генә эләгеп калды. Озак утырдылар. (Дәвамы бар.)