Уоһах алаадьыта (Кэпсээн)
Ааптар:Захар Никитин 07.12.2023
Бүгүн ыйдаҥалаах киэһэ буолан, Бааска банаара суох суолун сырдатынан дьиэлээн иһэр. Кэлин хочуолунайыгар уу дэлби тэстэр буолан, бу кыһыннары төһө да тымныы буоллар, маннык саппыкылаах сырытта. От тиэйбит суоллара килэрийбитигэр кыра оҕо курдук, ким да көрбөтүгэр хатыыскалаан ылар. Оҕолоро көрөллөрө буоллар төһө эрэ күлэллэр. Бочуоха Бааска буолбута да син быданнаата ээ, сааһа да ыраатан эрэр, түөрт уон аҕыһа, быйыл оскуоланы бүтэрбиттэрэ номнуо отут сыла. Сарсын доҕоро Родик куораттан кэлиэхтээх. Дьэ, мааны киһини хайдах көрсөн, үс күн хоннорон-сынньатан ыытабыт диэн ойоҕунаан Саргылыын толкуйга түспүттэрэ быданнаата. Дьиэ-уот кыараҕаһа, тымныыта, уута-хаара суоҕа куорат мааны киһитигэр накаас буолуо ээ. Итинник арааһы саныы-саныы Бааска дьиэтин диэки түргэн-түргэнник үктээн хочугурайа турда. Родик…Родион оҕо сааһын доҕоро… Уу тэстибэт доҕордуулар, ини-бии курдук куруук бииргэ сылдьаллара, оскуолаҕа оннооҕор «Моҕотой уонна Оҕотой» диэн хос ааттыыллара… Родик ийэлээх аҕата иһэр буоланнар үксүгэр Бочуохалаахха хоноро. Бочуоха, Басек, Бааска ийэтэ Таанньа Родигы олус таптыыра, аһынара. Уолаттар оҕо эрдэхтэриттэн билиигэ олус тардыһыылаахтара, күнү күннүктээн бибилэтиэкэҕэ олороллоро. Ол онно уларсыллыбат сурунааллартан, хаһыаттартан аан дойду сонунун билэллэрэ. Мөккүөрдэрэ да ол тула буолара, ханнык материк ханна сытара, онно хас дойду киирэрэ, ханнык пааматынньыктар бааллара, олор хас миэтэрэ уһуннаахтара, ханнык дойдуну ким аан маҥнай арыйбыта… Ити курдук, бэрт дьээбэ кэпсээннээх, били, этэргэ дылы, кыра өйдөөх киһи кыттыспат дьоно этилэр. Ийэлэрин Таанньаны хаайан олорон, түүн хойукка диэри «города и реки» оонньууллара. Улаатталлар эрэ иккиэн тутуспутунан аан дойдуну кэрийэ, Америка аатырбыт көҥүлү уруйдуур пааматынньыгын таһыгар хаартыскаҕа хайаан да түһүөхтээхтэрин ыралыыллара. Ону баара… Онус кылааска киирэр күһүннэригэр Родик ийэлээх аҕата үгээрдээн олохтон туораабыттара… Онон, Родигы ырааҕынан эдьиийэ, улуус киинигэр көһөрөн илдьэ барбыта. Барахсан ытыы-ытыы кэлэн Бааска ийэтиттэн, Таанньаттан, «Миигин иитэ ыл» диэн төһөлөөх көрдөстө этэй? Хаһан билбит эдьиийигэр көһөн барыан отой баҕарбатаҕа. Бааска ийэтин доруобуйата мөлтөх буолан, уолу хаалларбатахтара, оннук харах уулаах оройуон киинигэр көһөн барбыта. Бааска Родик барбытын кэннэ ахтан моруу буолбута, тэҥҥэ кэпсэтэр, оонньуур киһитэ суох буолбута. Аат эрэ харата оскуолатын бүтэрбитэ. Аны ийэтэ ыалдьан суорҕан- тэллэх киһитэ буолбута. Онон, оскуолатын бүтэрээт, үөрэх туһунан санаабакка эрэ хотоҥҥо нуормаһытынан, от тиэйээччинэн үлэлии киирбитэ.Үлэлии-үлэлии ийэтин көрөрө, сууйара-тарыыра. Ийэтэ Таанньа туох эрэ куһаҕан ыарыылаах быһыылааҕа, Бааскаттан кистииллэрэ, балыыһаҕа ханнык эмэтик сытыара-сытыара таһаара тураллара. Ийэтэ балыыһаҕа киирбит кэмигэр арыый да сынньана түһэрэ. Хотоҥҥо «кыһыл муннукка» эбиэккэ хайаан да итии ас аһаталлара. Пуобар Дуунньа Баасканы аһынан куруук ас ордугуттан истикилээҥкэлэргэ кутан бэрсэн ыытара. Биир күн эбиэккэ Пуобар Дуунньа, ыанньыксыттар сирэйдэрэ-харахтара дэлби турбут, остуолга кыһыл арыгы туруоруллубут, ыаллыы дэриэбинэттэн үөрэҕин саҥа бүтэрэн, ыанньыксыттаан эрэр Саргы диэн кыыһы, биир биэс тыла суох суорумньулаан киирэн бардылар. Бааска соһуйан хаалла, кини да уора-көстө сөбүлүү көрө сылдьыбыта ээ, кыратык кыһыл испит киһи быһыытынан: — Саргы сөбүлэһэр буоллаҕына, сөбүлэһэбин, — диэн эппитин кулгааҕа эрэ истэн хаалла. — Оттон Саргы, эн хайыыгын? -диэн ферма сэбиэдиссэйэ бэрт улаханнык ыйытан доргутта. Саргы чочумча соҕус туран баран «сөбүлэһэбин» диэн этээтин кытары ыанньыксыт дьахталлар өрө уһуутаһан хаһыыра түстүлэр, биир кэм тимир куруускалар күөрэҥнэстилэр, «горько, горько, горько!» диэн үөгүлээтилэр. Аны бар дьон ортотугар уураһан киирэн бардылар. Инньэ гынан, ол күн Саргы Бааскаҕа хоно барыста. Сарсыҥҥытыгар ийэтэ балыыһаттан тахсан үөрүүтүттэн ытаата, өйүүҥҥүтүгэр сельсовекка ыал буолуу туһунан туоһу суругу туттулар. Ити курдук Бааска ыал буолбутун
Уоһах алаадьыта (Кэпсээн) Ааптар:Захар Никитин 07.
