⚡Мээң кырган-ачам – тыва эки турачы
Кызыл хоорайның 9 дугаар гимназиязының доозукчузу Сенгел Сарыглар Улуг Тиилелгениң хүнүн уткуштур тыва эки турачы кырган-ачазы Таржа Тонгак Хорун-ооловичиниң дугайында таныштырган.
- Амгы үеде бис, тыва эки турачыларның салгакчылары, оларның эрес-дидим чоруун утпайн, сактып чоруур бис. Кызыл хоорайның төп кудумчуларының бирээзин «Тыва эки турачылары» кудумчузу кылдыр адаан. Мээң кырган-ачам Таржа Тонгак Хорун-оолович база эки турачы кижи. Ол 1921 чылда Барыын-Хемчик кожууннуң Аксы-Барлык суурунга төрүттүнген. Дайын мурнунда-ла ол Аревэ кежигүнүнге кирип, аныяктар-биле сырый харылзаалыг ажылдап турган. Ооң күш-ажылчы намдары «Аревэ шыны» солунунга корреспондент кылдыр эгелээн. Ол үении-биле алырга, бедик билиглиг кижи турган.
Ол областың партийжи школазын, дээди партия школазының журналистика факультедин дооскан. 1940 чылдарда Тес-Хем кожууннуң күүсекчи комитединиң бирги секретары турган. 1943 чылда дайынче эки турачы кылдыр чоруткаш, 1945 чылда ээп келген. Дайын соонда төрээн Тывазынга ээп чанып келгеш, мээң кырган-ачам Т. Таржаа «Тываның аныяктары» солунга килдис эргелекчизи кылдыр ажылдаан, 1964 чылдан эгелээш, радиодамчыдылгазынга редактор, 1968 чылдан тура радио-телевидение дамчыдылгазынга кол редактор бооп ажылдап чораан. 1969 чылда Тыва АССР-ниң күрүне архивиниң даргазы кылдыр соңгуткан. 1944 чылда Украинаның Деражно суурун хостажып тургаш балыглаткан. Ол үеде Грузин АССР-ниң Гори хоорайынга госпитальга эмнеткен. Кажан тыва эки турачыларны чандырып турда, ооң документилери 4-кү Украин фронтузунга арткан, а боду госпитальга чыткан. Ол үеде ону маадырлыы-биле өлген деп санааш, аал-чуртунче бижикти чоруткан. Кырган- ачам госпитальга эмнеткен соонда, Украинаны, Беларуссияны, Латвияны хосташкан. Латвияны хостажып тургаш, ийи дугаар база балыглаткан. Ынчан «Эрес-дидим чоруу дээш» деп медаль-биле шаңнаткан. Ол дайынның төнчүзүнге четкеш, 1945 чылда, тыва эки турачыларның адак соонда, төрээн Тывазынче ээп чанып келген.
Меңээ кырган-ачамның дугайында дыка хөй солун чүүлдерни чугаалап берген. Мен кырган-ачамга ооң эрес-дидим чоруу дээш чоргаарланыр мен. Мээң кырган- ачам тыва эки турачы болганы дээш өөрүүр мен» - деп, Кызылдың № 9 гимназияның доозукчузу Сенгел Сарыглар тыва эки турачы кырган-ачазының дугайында таныштырган.
Сенгел Сарыгларны Буян ООРЖАК тырттырган.
Тыва фронтучунуң чуруун өг-бүле архивинден алган.
#9мая #ДеньПобеды #9гимназиякызыл #тувинскийдоброволец_прадед #ВОВ #Победа17
⚡Мээң кырган-ачам – тыва эки турачы Кызыл хоорайның 9 дугаар гимназиязының доозукчузу Сенгел Сарыглар Улуг Тиилелгениң хүнүн уткуштур тыва эки турачы …
