28.06.2026 14:19
Пост канала «ДОГАЛЫ ЙОРТ» от 28.06.2026
Пәйгамбәребез Мөхәммәд (с.г.с.) үзенең бер хәдисендә: «Өйләрегездә Коръәнне мөмкин кадәр күбрәк укыгыз. Чөнки Коръән укылмаган өйдә яктылык аз, яманлык күп була һәм анда күңелсез вә борчулы яшиләр», – ди. Коръән укуның тагын нинди фазыйләтләре бар? Аны укыган кешегә нинди саваплар языла? Татарстан мөселманнары Диния нәзарәтенең шәригать мәсьәләләре бүлеге баш белгече, Коръән-хафиз Илнур хәзрәт Хәйруллинга без сораулар белән мөрәҗәгать иттек.
– Илнур хәзрәт, Коръән безгә нинди максаттан иңдерелгән?
– Коръән – Аллаһы Тәгаләнең сүзе. Инсаннарны караңгылыктан яктылыкка әйдәп, мактауга лаек Аллаһның юлына чыгару өчен Пәйгамбәребез Мөхәммәд (с.г.с.)гә Җәбраил фәрештә аша егерме өч ел дәвамында иңдерелә ул. Коръән аерым кавемгә, милләткә йә кешегә түгел, бөтен кешелеккә дип җибәрелгән. Җир йөзендәге иң камил китап бер тапкыр да үзгәртелмәгән һәм үзгәртелмәячәк тә, чөнки аны Аллаһ Үзе саклый. Без, адәм балалары, исә Коръәнгә таянырга һәм аның буенча яшәргә тиешбез.
– Коръән уку фарызмы, аны укымау гөнаһ түгелме?
– Коръән уку – сөннәт гамәл, укымаса, гөнаһлы булмый. Әмма да ләкин аны укымыйча зур бәрәкәт һәм нигъмәт югалтабыз. Пәйгамбәребез Коръән укучы мөэминне баллы лимон белән чагыштыра, хуш исле һәм баллы, ә укымаучы кеше хөрмә кебек, тәме бар, исе – юк, ди. Бер хәдисендә: «Коръәнне укыгыз, кыямәт көнендә ул үзен укучыга шәфәгатьче булып килә», – дип кисәтә, ягъни кешенең кылган гөнаһлары булса, ул аның өчен Аллаһтан гафу сораячак. Бер хәдистә: «Кем бу дөньяда «Бәкара» сүрәсен еш укыса, кыямәт көнендә ул болыт рәвешендә килер һәм шәфәгатьче булыр», – диелә. Ә икенче бер хәдистә: «Бәкара» һәм «Гыймран» сүрәсен укыган кешегә кыямәт көнендә алар ике болыт булып килер һәм араларында бер нур булыр, алар бу кешенең гөнаһларын кичерүне сорар», – дип әйтелә. Моннан тыш, Коръәннең һәр укылган хәрефе өчен ун савап языла. Кайбер сүрәләр башындагы «әлиф, ләм, мим» дип әйтеп тә, утыз савап алып була. Укучыга гына түгел, тыңлаучыга да савабы бар.
– Коръән тәфсирен укыган өчен дә һәр хәрефкә ун савап буламы?
– Тәфсирен укыган өчен гыйлем алу савабы языла. Ислам динендә гыйлем алуга зур әһәмият бирелә. «Зүмәр» сүрәсендә: «Әйт: «Белүчеләр белән белмәүчеләр бертигезме? Юк, әлбәттә, бертигез түгел. Моның шулай булуын бары тик акыл ияләре генә белә», – диелә. Коръән сүзенең мәгънәсе дә «кара-а» – укы фигыленнән алынган. Ул өйдә була торып та, кулга алып укымау аңа хөрмәтсезлек билгесе санала. Коръәннең хакы бар, ул укылырга тиеш.
– Коръән бүләк итү дә зур савап икән.
– Әгәр дә ул кеше аны укыса. Укыган һәр хәрефе өчен аңа никадәр савап языла, бүләк итүче дә шуның кадәр савап ала. Безгә, шәкертләргә таратыгыз әле дип, Коръән китапларын махсус алып килеп бирәләр. Коръән ятлаучы шәкертләр аны бик еш укый һәм теге кешегә дә бик күп савап килә.
– Яттан белгән кешегә савабы тагын да күбрәктер?
– Йөрәгендә Коръәннән бернәрсә дә булмаган кеше сугыштан калган җимерек йорт кебек, диелә. Кыямәт көнендә Коръәнне яттан белгән кешегә аны укырга кушалар, укылган сүрәләре саен ул җәннәт катларыннан күтәрелә бара. Җәннәт сигез дәрәҗәдә. Әмма алар төп катлар һәм шулар арасында да Коръән аятьләре санынча дәрәҗәләр бар. Укыла барган сүрә сине җәннәт баскычларыннан күтәрә бара. Моннан тыш Изге китапны тулысынча белүче үзе белән гөнаһы сәбәпле җәһәннәмгә керәсе җиде кешене җәннәткә алып кереп китә ала, икенче бер риваятьтә, ун кеше, дип әйтелә.
Дәвамы бар.
Дилбәр Гарифуллина
– Илнур хәзрәт, Коръән безгә нинди максаттан иңдерелгән?
– Коръән – Аллаһы Тәгаләнең сүзе. Инсаннарны караңгылыктан яктылыкка әйдәп, мактауга лаек Аллаһның юлына чыгару өчен Пәйгамбәребез Мөхәммәд (с.г.с.)гә Җәбраил фәрештә аша егерме өч ел дәвамында иңдерелә ул. Коръән аерым кавемгә, милләткә йә кешегә түгел, бөтен кешелеккә дип җибәрелгән. Җир йөзендәге иң камил китап бер тапкыр да үзгәртелмәгән һәм үзгәртелмәячәк тә, чөнки аны Аллаһ Үзе саклый. Без, адәм балалары, исә Коръәнгә таянырга һәм аның буенча яшәргә тиешбез.
– Коръән уку фарызмы, аны укымау гөнаһ түгелме?
– Коръән уку – сөннәт гамәл, укымаса, гөнаһлы булмый. Әмма да ләкин аны укымыйча зур бәрәкәт һәм нигъмәт югалтабыз. Пәйгамбәребез Коръән укучы мөэминне баллы лимон белән чагыштыра, хуш исле һәм баллы, ә укымаучы кеше хөрмә кебек, тәме бар, исе – юк, ди. Бер хәдисендә: «Коръәнне укыгыз, кыямәт көнендә ул үзен укучыга шәфәгатьче булып килә», – дип кисәтә, ягъни кешенең кылган гөнаһлары булса, ул аның өчен Аллаһтан гафу сораячак. Бер хәдистә: «Кем бу дөньяда «Бәкара» сүрәсен еш укыса, кыямәт көнендә ул болыт рәвешендә килер һәм шәфәгатьче булыр», – диелә. Ә икенче бер хәдистә: «Бәкара» һәм «Гыймран» сүрәсен укыган кешегә кыямәт көнендә алар ике болыт булып килер һәм араларында бер нур булыр, алар бу кешенең гөнаһларын кичерүне сорар», – дип әйтелә. Моннан тыш, Коръәннең һәр укылган хәрефе өчен ун савап языла. Кайбер сүрәләр башындагы «әлиф, ләм, мим» дип әйтеп тә, утыз савап алып була. Укучыга гына түгел, тыңлаучыга да савабы бар.
– Коръән тәфсирен укыган өчен дә һәр хәрефкә ун савап буламы?
– Тәфсирен укыган өчен гыйлем алу савабы языла. Ислам динендә гыйлем алуга зур әһәмият бирелә. «Зүмәр» сүрәсендә: «Әйт: «Белүчеләр белән белмәүчеләр бертигезме? Юк, әлбәттә, бертигез түгел. Моның шулай булуын бары тик акыл ияләре генә белә», – диелә. Коръән сүзенең мәгънәсе дә «кара-а» – укы фигыленнән алынган. Ул өйдә була торып та, кулга алып укымау аңа хөрмәтсезлек билгесе санала. Коръәннең хакы бар, ул укылырга тиеш.
– Коръән бүләк итү дә зур савап икән.
– Әгәр дә ул кеше аны укыса. Укыган һәр хәрефе өчен аңа никадәр савап языла, бүләк итүче дә шуның кадәр савап ала. Безгә, шәкертләргә таратыгыз әле дип, Коръән китапларын махсус алып килеп бирәләр. Коръән ятлаучы шәкертләр аны бик еш укый һәм теге кешегә дә бик күп савап килә.
– Яттан белгән кешегә савабы тагын да күбрәктер?
– Йөрәгендә Коръәннән бернәрсә дә булмаган кеше сугыштан калган җимерек йорт кебек, диелә. Кыямәт көнендә Коръәнне яттан белгән кешегә аны укырга кушалар, укылган сүрәләре саен ул җәннәт катларыннан күтәрелә бара. Җәннәт сигез дәрәҗәдә. Әмма алар төп катлар һәм шулар арасында да Коръән аятьләре санынча дәрәҗәләр бар. Укыла барган сүрә сине җәннәт баскычларыннан күтәрә бара. Моннан тыш Изге китапны тулысынча белүче үзе белән гөнаһы сәбәпле җәһәннәмгә керәсе җиде кешене җәннәткә алып кереп китә ала, икенче бер риваятьтә, ун кеше, дип әйтелә.
Дәвамы бар.
Дилбәр Гарифуллина